Ders Notu

“Öğretim teknolojisi” denildiğinde akla ilk olarak bilgisayarlar, akıllı tahtalar ya da mobil uygulamalar gelebilir. Ancak öğretim teknolojisi yalnızca araçlardan ibaret değildir. Aslında bu kavram, öğretim sürecinin nasıl daha etkili, verimli ve anlamlı hâle getirilebileceği sorusuna verilen sistematik bir cevaptır.

Öğretim Teknolojisinin Tanımı

Öğretim teknolojisi; öğrenme-öğretme süreçlerinin tasarlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla, kuramsal bilgilerin ve teknolojik imkânların sistemli bir biçimde kullanılmasıdır. Bu tanımda dikkat edilmesi gereken birkaç anahtar nokta vardır:

• Süreç planlıdır

• Öğrenme kuramlarına dayanır

• Teknoloji, amaç değil araçtır

• Amaç, öğrenmenin niteliğini artırmaktır

Yani öğretim teknolojisi, “derse bir şeyler ekleyelim de modern görünsün” yaklaşımından çok uzaktır. Aksine, neden, ne zaman ve nasıl teknoloji kullanılacağına karar veren bir bakış açısını temsil eder.

Araç mı, Sistem mi?

Öğretim teknolojisi çoğu zaman yalnızca kullanılan araçlarla karıştırılır. Oysa bir sunum hazırlamak tek başına öğretim teknolojisi değildir. Ancak bu sunumun;

• hedeflere uygun tasarlanması,

• öğrenen özelliklerine göre düzenlenmesi,

• uygun yöntemle sunulması

• ve ölçme-değerlendirme süreciyle desteklenmesi

tam olarak öğretim teknolojisinin alanına girer.

Bu yönüyle öğretim teknolojisi, araç merkezli değil, öğrenme merkezli bir sistemdir.

Öğretim Teknolojisinin Temel Amaçları

Öğretim teknolojisinin temel amacı, öğrenme sürecini “daha kolay” değil, daha etkili hâle getirmektir. Bu kapsamda:

• Öğrencinin derse aktif katılımını artırmak

• Öğrenmeyi kalıcı hâle getirmek

• Soyut kavramları somutlaştırmak

• Bireysel farklılıkları dikkate almak

• Zaman ve kaynakları verimli kullanmak

hedeflenir. Yani öğretim teknolojisi, öğretmenin işini kolaylaştırırken öğrencinin öğrenme sürecini de güçlendirir. Kazan-kazan durumu diyebiliriz.

Öğretim Teknolojisi Neden Önemlidir?

Günümüz öğrenenleri, bilgiye çok hızlı ulaşabilen ama dikkat süresi kısa bireylerdir. Bu durum, geleneksel öğretim yaklaşımlarının tek başına yeterli olmamasına yol açmaktadır. Öğretim teknolojisi, değişen öğrenen profiline uygun çözümler sunar.

Ayrıca öğretim teknolojileri sayesinde:

• Öğrenme ortamları çeşitlenir

• Öğretim süreci daha esnek hâle gelir

• Öğrenci merkezli yaklaşımlar desteklenir

• Ölçme ve değerlendirme daha nitelikli yapılabilir

Kısacası öğretim teknolojisi, öğretimi daha akıllı, öğrenmeyi daha anlamlı hâle getirir.

Küçük Bir Hatırlatma

Unutulmaması gereken en önemli nokta şudur:

Teknoloji öğretmez, iyi tasarlanmış öğretim öğretir.

Öğretim teknolojisi de tam olarak bu iyi tasarımı mümkün kılan bilgi, beceri ve yaklaşım bütünüdür.