Ders Notu

Öğretim teknolojisi çoğu zaman yalnızca sınıfta kullanılan dijital araçlarla sınırlıymış gibi algılanır. Oysa öğretim teknolojisinin kapsamı, bir derste kullanılan araçlardan çok daha geniştir. Aslında öğretim teknolojisi, öğrenmenin planlanmasından değerlendirilmesine kadar uzanan bütüncül bir süreci kapsar.

Öğretim Teknolojisi Bir Süreçtir

Öğretim teknolojisinin en ayırt edici özelliği, tek seferlik uygulamalardan değil, sistemli ve sürekli bir süreçten oluşmasıdır. Bu süreçte;

• Öğrenme ihtiyaçları belirlenir

• Öğretim hedefleri tanımlanır

• İçerik yapılandırılır

• Yöntem ve teknikler seçilir

• Uygun araçlar belirlenir

• Öğrenme süreci değerlendirilir

Bu yönüyle öğretim teknolojisi, yalnızca “uygulama” değil, aynı zamanda planlama ve karar verme sürecidir.

Öğretim Teknolojisinin Temel Bileşenleri

Öğretim teknolojisinin kapsamını oluşturan temel bileşenler vardır. Bu bileşenler birbirinden bağımsız değil, aksine birbiriyle sürekli etkileşim hâlindedir:

• Hedefler: Öğrenciden ne bekleniyor?

• İçerik: Ne öğretilecek?

• Yöntem ve teknikler: Öğretim nasıl gerçekleştirilecek?

• Araç ve ortamlar: Hangi araçlar ve hangi öğrenme ortamları kullanılacak?

• Değerlendirme: Öğrenme gerçekleşti mi?

Bu bileşenlerden biri eksik olduğunda öğretim süreci ya aksar ya da istenilen etkiyi yaratmaz.

Öğrenen Merkezli Yaklaşım

Öğretim teknolojisinin kapsamı içinde öğrenen özellikleri önemli bir yer tutar. Yaş, hazırbulunuşluk düzeyi, öğrenme stilleri, ilgi ve ihtiyaçlar dikkate alınmadan tasarlanan bir öğretim süreci, ne kadar teknolojik olursa olsun etkili olmaz.

Bu nedenle öğretim teknolojisi;

• “Hangi aracı kullanalım?” sorusundan önce

• “Bu öğrenen kim?” sorusunu sorar.

Bu yaklaşım, öğretim teknolojisini öğretmen merkezli olmaktan çıkarıp öğrenci merkezli hâle getirir.

Ortam ve Zaman Boyutu

Öğretim teknolojisinin kapsamı yalnızca yüz yüze sınıflarla sınırlı değildir. Uzaktan eğitim, çevrim içi öğrenme ortamları, karma öğrenme modelleri ve mobil öğrenme uygulamaları da bu alanın içindedir.

Ayrıca öğretim teknolojisi:

• Sınıf içi öğrenme

• Sınıf dışı öğrenme

• Senkron ve asenkron öğrenme

gibi farklı zaman ve mekân boyutlarını da kapsar. Bu esneklik, günümüz öğrenme ihtiyaçlarına güçlü çözümler sunar.

Sürekli Gelişim ve Değerlendirme

Öğretim teknolojisi “tasarla ve bırak” anlayışını kabul etmez. Öğrenme süreci sürekli izlenir, geri bildirimler toplanır ve gerekli düzenlemeler yapılır. Bu da öğretim teknolojisini dinamik ve gelişime açık bir alan hâline getirir.

Özetle:

Öğretim teknolojisi, öğretimin sadece görünen yüzü değil; arka plandaki tüm aklıdır.