Ders Notu

Sosyal öğrenme kuramı, öğrenmenin yalnızca bireyin kendi deneyimleriyle değil, başkalarını gözlemleyerek de gerçekleştiğini savunur. Bu yaklaşıma göre insanlar, çevrelerindeki bireylerin davranışlarını, sonuçlarını ve tepkilerini izleyerek öğrenirler. Yani öğrenme, çoğu zaman yalnız yapılan bir iş değildir.

Bu kuram, öğrenmenin sosyal yönünü güçlü biçimde vurgular.

Sosyal Öğrenme Kuramının Temel Varsayımları

Sosyal öğrenme kuramına göre:

• Öğrenme, sosyal etkileşim yoluyla gerçekleşir.

• Bireyler, başkalarının davranışlarını gözlemleyerek öğrenir.

• Model alma, öğrenmede önemli bir rol oynar.

• Öğrenme her zaman doğrudan pekiştirmeye bağlı değildir.

Bu yaklaşım, davranışçı kuramdan farklı olarak öğrenmenin sadece ödül-ceza ile açıklanamayacağını savunur.

Bandura ve Model Alma

Sosyal öğrenme kuramının en önemli temsilcisi Albert Bandura’dır. Bandura’ya göre öğrenme süreci dört aşamada gerçekleşir:

• Dikkat: Modelin davranışına odaklanma

• Hatırlama: Gözlemlenen davranışı zihinde tutma

• Uygulama: Davranışı deneme

• Güdülenme: Davranışı sürdürme isteği

Bu süreçte öğretmen, arkadaşlar ya da dijital ortamlardaki kişiler birer model olabilir.

Öğretim Sürecine Yansımaları

Sosyal öğrenme kuramı, öğretim sürecinde:

• Grup çalışmalarını

• Tartışma ortamlarını

• Akran öğrenmesini

• İş birliğine dayalı etkinlikleri

ön plana çıkarır. Öğrenciler yalnızca öğretmenden değil, birbirlerinden de öğrenirler.

Bu yaklaşım, özellikle iletişim, problem çözme ve sosyal becerilerin kazandırılmasında etkilidir.

Sosyal Öğrenme ve Öğretim Teknolojileri

Dijital öğrenme ortamları, sosyal öğrenme kuramını güçlü biçimde destekler. Forumlar, çevrim içi tartışma alanları ve ortak üretim platformları bu yaklaşımın doğal uzantılarıdır.

Örneğin:

• Moodle forumları

• Grup çalışmasına açık dijital araçlar

• Video paylaşım ve yorumlama ortamları

• Sosyal öğrenme ağları

öğrencilerin birbirlerini gözlemleyerek ve etkileşerek öğrenmelerini sağlar.

Güçlü ve Sınırlı Yönleri

Sosyal öğrenme kuramının güçlü yönleri:

• Sosyal etkileşimi teşvik eder

• Motivasyonu artırır

• Gerçek yaşamla güçlü bağ kurar

Ancak bazı sınırlılıkları da vardır:

• Olumsuz modeller öğrenmeyi olumsuz etkileyebilir

• Grup dinamikleri iyi yönetilmezse verim düşebilir

Bu nedenle sosyal öğrenme ortamları, bilinçli rehberlik gerektirir.

Küçük Bir Özet

Sosyal öğrenme kuramını tek cümleyle özetlersek:

İnsan, sadece yaşayarak değil; başkalarını izleyerek de öğrenir.

Öğretim teknolojileri, bu gözlem ve etkileşim alanını sınıfın dışına taşıyan en güçlü araçlardan biridir.