Ders Notu
Sistem Yaklaşımı Dönemi
Davranışçı yaklaşım ve öğretim makineleriyle öğretim daha kontrollü hale gelmişti. Ancak zamanla şu soru kaçınılmaz oldu:
“Her şey doğru planlandığı hâlde neden bazen öğrenme gerçekleşmiyor?”
İşte bu sorgulama, öğretim teknolojilerinde sistem yaklaşımının doğmasına yol açmıştır.
Sistem yaklaşımı ne diyor?
Sistem yaklaşımına göre öğretim:
-
rastgele yürütülen bir anlatım süreci değil,
-
birbirini etkileyen parçalardan oluşan bir bütündür.
Yani öğretimi sadece araçlara, sadece öğretmene ya da sadece öğrenciye indirgemek mümkün değildir. Hepsi birlikte çalışır.
📌 Temel fikir şu:
“Bir parçayı değiştirirsen, sistemin tamamı etkilenir.”
Öğretimi oluşturan temel bileşenler
Bu dönemde öğretim; belirli bileşenlerden oluşan bir sistem olarak ele alınır:
-
Hedefler: Öğrenci neyi öğrenecek?
-
İçerik: Ne öğretilecek?
-
Yöntem–teknikler: Nasıl öğretilecek?
-
Araç–gereçler: Hangi teknolojiler kullanılacak?
-
Ölçme ve değerlendirme: Öğrenme gerçekleşti mi?
Bu bileşenler arasında denge ve uyum olması gerekir. En pahalı teknoloji, kötü planlanmış bir hedefle birleştiğinde… pek bir işe yaramaz 😅
Öğretim teknolojisinin rolü değişiyor
Sistem yaklaşımıyla birlikte öğretim teknolojisi:
-
“hangi aracı kullanalım?” sorusundan çıkar,
-
“öğrenmeyi en etkili nasıl tasarlarız?” sorusuna dönüşür.
Yani teknoloji artık sadece donanım değil;
-
planlama,
-
tasarım,
-
uygulama,
-
değerlendirme
süreçlerinin tamamını kapsar.
Bu nokta çok kritik:
Öğretim teknolojisi = araç + süreç + düşünme biçimi
Öğretmenin rolü
Bu dönemde öğretmen:
-
anlatan kişi olmaktan çıkar,
-
tasarlayan ve yöneten konumuna gelir.
Öğretmen artık şunları düşünür:
-
Hedeflerim açık mı?
-
Kullandığım araç hedefe hizmet ediyor mu?
-
Değerlendirme gerçekten öğrenmeyi ölçüyor mu?
Yani öğretmen biraz da öğretim mimarı olur 🧠
Bu dönemin öğretim teknolojilerine katkısı
Sistem yaklaşımı:
-
öğretim teknolojilerini bilimsel bir temele oturtmuştur,
-
öğretim tasarımı modellerinin doğmasına zemin hazırlamıştır,
-
günümüzde kullanılan pek çok yaklaşımın temelini oluşturmuştur.
Bugün Moodle gibi bir LMS kurarken:
-
haftalar,
-
etkinlikler,
-
değerlendirmeler
arasındaki ilişkiyi düşünüyorsak… bunun kökü buraya dayanır.