Sınav 2 - Çözümler (2023-2024)
Soru 1
Web 3.0'ın önceki nesillerden farkı nelerdir? (Karşılaştırmalı olarak 5 farklı madde yazınız) (20 Puan)
Olası cevap
I) Web 1.0 ve Web 2.0 dönemlerinde kullanıcı verileri büyük şirketlerin kontrolündeki merkezi sunucularda tutulmaktaydı. Bu durum, kullanıcıların kendi verileri üzerinde neredeyse hiç söz sahibi olmamasına yol açıyordu. Web 3.0 ile birlikte veri sahipliği bireylere geçmektedir. Kullanıcılar, blok zincir teknolojisi sayesinde kendi verilerini merkeziyetsiz biçimde saklayabilir ve üzerinde tam kontrol sahibi olabilir.
II) Web 1.0, yalnızca bilgi sunmaya yönelikti; kullanıcılar sadece sayfaları okuyabilir, içerikle etkileşime geçemezdi. Web 2.0, sosyal medya ve kullanıcı odaklı platformların yükselişiyle birlikte kullanıcılara içerik üretme ve paylaşma imkânı sundu. Web 3.0 ise bu süreci bir adım ileri taşıyarak, kullanıcıların sadece içerik üretmesini değil aynı zamanda bu içeriklere ve platformlara sahip olabilmesini sağlamaktadır. Böylece "okuma-yazma-sahip olma" deneyimi mümkün hâle gelmiştir.
III) Önceki web dönemlerinde internet hizmetleri ve platformları genellikle belirli şirketlerin kontrolünde merkezî bir yapıya sahipti. Bu yapı, kullanıcının sisteme tamamen bağımlı olmasına neden oluyordu. Web 3.0 ise merkeziyetsiz (decentralized) yapısıyla, hizmetlerin ve uygulamaların blok zincirler üzerinde bağımsız şekilde çalışmasına olanak tanır. Bu sayede aracı kurumlara duyulan ihtiyaç azalır ve sistem daha adil hâle gelir.
IV) Web 2.0'da kullanıcıların kimlik doğrulama işlemleri genellikle kullanıcı adı, şifre ya da sosyal medya hesaplarıyla yapılır. Bu sistemler sık sık veri ihlalleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Web 3.0'da ise kullanıcılar, dijital cüzdanlar ve şifreleme teknikleriyle anonim şekilde sisteme giriş yapabilirler. Bu durum hem güvenliği artırmakta hem de kişisel verilerin korunmasını sağlamaktadır.
V) Web 2.0’da kullanıcılar içerik üretse bile ekonomik kazançlar çoğunlukla platform sahiplerine gider. Kullanıcı katkısı çoğu zaman maddi olarak karşılık bulmaz. Web 3.0’da ise bu durum değişmektedir. Kullanıcılar, katkı sağladıkları projelerden token ya da kripto para yoluyla doğrudan ödüller kazanabilirler. Bu ekonomik model, daha adil bir dijital ekosistemin oluşmasına zemin hazırlar.